شهرستان رزن در گذر تاریخ

 رزن در گذر تاریخ


منطقه رزن در طول تاریخ یکی از مراکز مهم سیاسی و دینی و فرهنگی و


سیاسی و علمی بوده است.مرحوم نصرالله خان اصلانی (تولد ۱۲۷۱ وفات ۱۳۱۷) که اهل روستای کهارد بودند و یکی از شاعران نابغه ، معتقد است که بخشی از منطقه رزن یعنی عین آباد ، شوند و کرفس پایتخت ییلاقی مادها بوده است.وجود تپه های تاریخی بسیاری  در منطقه تایید کننده جلال و شکوه منطقه رزن در طول تاریخ می باشند.جناب آقای دکتر پرویز اذکایی قراگوزلو یکی از محققین برجسته که اجدادشان از منطقه رزن می باشند، در کتاب از درگزین تا کاشان به اهمیت منطقه رزن در دوره پارتها و اشکانی هانیز   اشاره می فرمایند. و وجود نامهایی مانند میلاجرد یا مهرداد گرد و بلاشگرد و یا آلاشجرد و غیره را نشان دهنده این واقعیت می دانند که این آبادی ها و یا شهرها توسط شاهان و یا شاهزادگان پارتی ساخته شده اند.همچنین باید به این موضوع مهم هم اشاره نمود که،  منطقه رزن در مسیر یکی از شاخه های مهم راه ابریشم قرار داشته است و از دیر باز محل تلاقی فرهنگ ها و اندیشه ها ی گوناگون بوده است.منطقه رزن اهمیت خود را از دوره مادها تا پس از اسلام نیز حفظ نمود.به طوری که از حدود هزار سال پیش  منطقه رزن یکی  از مراکز علمی و دینی و فرهنگی منطقه غرب ایران بوده است.به عنوان نمونه می توان به یکی از حافظان و  عالمان و محدثان مشهور جهان اسلام یعنی شیرویه این شهردار ابن احمد بن ابوالقاسم بن محمد بن اسحاق درگزینی که حدود هزار سال پیش از منطقه رزن برخاستند و نسل های بعدی او هم در علوم مختلف مهارت یافتند.این مهم نشان می دهد که شرایط علمی و اجتماعی و فرهنگی و سیاسی منطقه رزن از حدود هزار سال پیش هم به گونه ای بوده است که توانسته عالمان و محدثان و حافظان بزرگی چون شیرویه را در خویش پرورش دهد.

برای همین در دوره سلجوقیان از این منطقه ۵ وزیر بر می خیزند.همچنین در قرن هشتم هجری طایفه بزرگ قراگوزلوها که به رشادت و دینداری و جوانمردی مشهور بودند از حدود شام سوریه کنونی به منطقه رزن مهاجرت می نمایند .چرا که بنا به نوشته میرزا ابوالقاسم فرزند میرزا محمد منجم وهنده ای سردروری که معروف به معلم ثالث بودند،منطقه درگزین و یا رزن ،منطقه مقدسی بوده است.میرزا ابوالقاسم وهنده ای می نویسد که پس از استقرار قراگوزلوها در منطقه رزن به آبادانی بیشتر شهرها و روستا های منطقه پرداختند. به طوری که مثلادر بابانظر استادان ، صنعت گران و پیشه وران مختلف مشغول به کار بودند و مردم نیاذی به جاهای دیگر نداشتند.  وزرا و سرداران و علما و شعرا و عرفای نامداری از طایفه قراگوزلوها بر خاسته اند.همانند اعتمادالدوله قراگوزلوکه در سال ۱۳۰۸ به وزارت فرهنگ منصوب شدند. همچنین ناصر الملک قراگوزلو در اوایل مشروطیت به عنوان ریاست وزرا انتخاب شد. همچنین امیر نظام قراگزلو که وزیر جنگ بودند که در سال ۱۳۳۱ شمسی از دنیا رفتند.قراگزلو ها جایگاه مهمی در دولت های قاجار داشتند و جایگاه خود را در دوره پهلوی هم تا حدود حفظ نمودند .از جمله می توان به ارتشبد فضل الله زاهدی و اردشیر زاهدی اشاره نمود.در اوایل حکومت قاجار محمد حسین خان قراگوزلو که در اصل اهل بابا نظر بودند و در شیراز به عنوان سردار جنگی خدمت می نمودند ، به بزرگان منطقه رزن  دستور می دهد که در نزدیک همدان شهری جدید بسازند.آن شهر را شاه ورن می نامند.شاه ورن یا شورین بسیار زیبا ساخته می شود.کاخ های مختلفی در آنجا بنانهاده می شود. اعتبار و جایگاه قراگوزلو های رزن و درگزین و نیزشورین به حدی بوده است   که فتحعلی شاه دخترش را که زبیده نام داشته است به پسر رستم خان یعنی علی خان قراگوزلو که در شورین اقامت داشته است ، می دهد.بنا به نوشته مورخین مراسم عروسی زبیده و علی خان قراگوزلو یکی از با شکوه ترین مراسم عروسی  آن دوره بوده است.

آقای دکتر پرویز اذکایی قراگوزلو به نقل از اولیا چلبی  سفرنامه نویس امپراط،وری عثمانی که حدود ۳۷۰ سال پیش در  شهر درگزین چند روزی اقامت داشته است،شهر درگزین  رابسیار زیبا  توصیف نموده است.او نوشته است که شهر درگزین دارای ۵ مدرسه می باشد.دارای بازارچه های سنگ فرش و قهوه خانه های تمیز و باغات بسیار.او نوشته است که مردم درگزین بیشتر اهل علم نجوم و ریاضی می باشند و هیچ فقیری در آن هر وجود ندارد.مدارس آن زمان را می توان  به عنوان دانشگاه دانست.چرا که در انها همه علو م تدریس می شد ه است.مانند علم کیمیا و هندسه ، نجوم ،طب و فلسفه و الحان یا علم موسیقی و غیره.بسیار جالب است که بدانیم علمایی چون میرزا محمد منجم وهنده ای سردرودی وفرزندان ایشان  نیز در همدان جایگاه بالایی داشته و دارند. عالم بزرگوار آخوند ملاعلی وفسی سردرودی جایگاه بسیار مهمی در ترویج علوم دینی و تربیت اسلامی در شهر همدان داشته اند.مرحوم آخوند ملا علی وفسی بنیانگذار بزرگترین کتابخانه غرب ایران در همدان می باشند و ایشان سالها مدیر حوزه علمیه همدان بودند. شهید دکتر مفتح که فرزند شیخ محمود که در اصل اهل روستای کله سر می باشند ، یکی از شاگردان مرحوم آخوند ملاعلی معصومی وفسی بوده اند.

مرحوم آخوند ملا علی معصومی از نظر اخلاق نیز بسیار والامقام بوده اند .همچنین منطقه رزن زادگاه مرحوم حسینقلی شوندی ، بزرگترین معلم اخلاق درقرن اخیر می باشد.روستای شوند جایگاه مقدسی می باشد.به طوری که نوادگان جابر انصار در شوند زندگی می نمایند.خرقه ای مولا علی ع قرنها در آنجا نگهداری می شد.بنا به نوشته مورخین شاه عباس تکه ای از آن را به عنوان تبرک با خود می برد.

یقینا  اکنون نیز این منطقه مقدس یعنی رزن و یا درگزین باستان در خویش  دانشمندان و عالمان و معلمان اخلاق و هنرمندان برجسته و اندیشه ورزان سرفرازی را می پروراند و در آینده نیز خواهد پروراند. 

این مقاله را برای جناب اقای محمود اکبری کیا وسمقی بنیانگدار نشریه رزن جوان نوشتم


/ 1 نظر / 81 بازدید
turanianbizler

http://turanianbizler.persianblog.ir/L8JKqwjeA8uOjXn4NEne-وجه-تسمیه-شهر-رزن-اطلاعاتی-ناب-از-تاریخ-و-جغرافیایی-شهرستان-رزن