نگاهی دیگر به تاریخ شهرستان رزن   

همانگونه که قبلا به عرض رسید شهر رزن در 80 کیلومتری شمال شرق همدان قرار دارد و به عنوان مرکز بخش مهمی از دیار باستانی درجزین و یا درگزین مطرح می باشد.اَنگونه که در برخی از کتب نگاشته شده در چند قرن اخیر بر می اَید . درجزین و یا درگزین زمانی شامل بخشهایی جنوبی از دشتهای دامنه رشته کوههای خرقان و نیز وسعت درجزین یا درگزین قدیم که به ولایت و یا اقلیم اعلم مشهور بو ده است .تا به بخشهایی از منطقه استان مرکزی یعنی وفس و بزچلو نیز گسترش داشته است.و نیز شامل بخشی از روستاها و توابع دیگری از ساوه بوده است.در یکی از دست نوشته هایی که در حدود 120 سال پیش به نگارش در اَمده است.حتی اَمده است که همدان قدیم در درجزین بوده و نام همدان کنونی الوند شاه نام داشته است.در کتاب معجم البلدانکه امده است که درگزین و یا درجزین از قرائ همدان است و در جای دیگر می نویسد که درگزین شهری از اقلیم اعلم و نسبت وزیر سلطان محمود ابن السلطان محمد سلجوقی بدانجا می باشد.از دیار درجزین و یا دیار کنونی رزن چندین وزیر برخواسته اند. وعلمای زیادی هم در طول چند قرن اخیر از اَنجا برخاسته اند.از جمله شیخ شرف الدین درجزینی و جلال الدین ابوالفضل درجزینی و ... از علمای قرن حاضر هم می توان به مرحوم شهید دکتر مفتح و نیز عالم و عارف مرحوم اخوند ملاعلی همدانی وفسی و نیز به مجتهد معاصر حصرت ایتالله نوری همدانی اشاره نمود که ایشان هم از منطقه رزن کنونی و از دیار درجزین باستانی می باشند. از شعرای معاصر می توان به شاعر خوب اقای مصطفی رحمان دوست اشاره نمود که پدرشان از روستای سایان در حدود 15 کیلومتری جنوب شرقی شهرستان رزن قرار دارد.اولیا چلبی اورده است که در درجزین چنج مدرسه و ده مکتب وجود دارد.و بازار انجا با سنگ های قهوه ای تزیین شده است.در باره بزرگیشهر درجزین از قدیم روایتهای متعددی را ریش سفیدان بیان می دارند.از جمله می گویند شهر درجزین اَنقدر بزرگ بوده که بز از روی بامها از روستای چانوگرین و یا شاهنجرین تا شهر درجزین می امده است.که وجود تپه های بسیار باستانی در این محدوده می تواند درستی گفته های ریش سفیدان را تایید نماید.بنده از شاهنجرین تا روستای درجزین و شهر رزن را که حدود بیست کیلومتر و یا بیشتر می باشد را.پیاده طی نموده و سفالها و اثار دیگر تاریخی بسیاری را گرد اوری نموده ام که همگی نشان از رونق و عظمت درجزین دارند. و همانگونه که در نوشته های قبلی به عرش رسیده است.دیار درجزین و یا شهرستان کنونی رزن .به عنوان دیار مقدس شمرده می شده است.و امام زاده های زیادی در این منطقه وجود دارند.امام زاده اظهر درجزین که از بناهای دوره سلجوقی می باشد .و ان یکی از اماکن مقدس برای منطقه بود.و هر سال در عاشورا که مراسم عزاداری بسیار با شکوهی در منطقه بگزار می شد.از اطراف و اکناف دسته های مختلف به زیا رت می امدند. بنده در اطاف این بنای تاریخی و زیبا تا شعاع سه کیلو متر ی را بررسی میدانی نموده و تکه سفالهای بسیار با ارزش و زیبایی را جمع اوری نمودهام. انبوه سفالهای العاب را و منقوش و ظریف حکایت از ثروت و رونق شهر درجزین دارند.بنا به گفته ریش سفیدان محل از زیر این امامزاده راهی هست به روستای شوند .روستای شوند یکی از روستاهای دلربا و زیبایی شهرستان رزن می باشد که از درجزین حدود 12 کیلومتر فاصله دارد.و در شمال شهر رزن و در فاصله حدود دوازده کیلومتری ان قرار دارد.به گفته اهالی این راه به صورت قناتی است که شاخه های متعددی دارد و اتاقها و تالارهای متعددی هم در انجا وجود دارد

و حتی است هم از ان عبور می نماید. در باره روستای شوند در نوشته های قبلی هم مطالبی را معروض داشته ام.این روستای زیبا در کنار شاخه ای از راه باستانی ابریشم قرار دارد که هنوز هم اهالی این راه را راه اصفهان می نامند.و در دامنه کوه خرقان واقع شده است.روستای باغهای سیب و گلابی است.سیب ان در منطقه به خوش عطری مشهور بوده.نوشته اند که از اولاد جابر انصار در این روستا زندگی می کردند و می کنند.و تا این اوخر خرقه ای در روستای شوند نگه داری می شد که منصوب به خرقه جابر و یا مولا علی بود.و حتی اورده اند که شاه اسماعیل تکه ای از ان را به تبرک با خود داشته است.
لینک
۱۳۸٥/۳/٢۸ - parviz mohammadi