بیایید برویم به روستای فارسجین رزن(گلین گئدک فارسونا)   

 ا

فارسجین و یا به  قول محلی ها فارسون روستای دلنشینی است در در حدد 75 کیلومتری  شمال شرق شهر همدان و  در حدود سه کیلومتری شرق شهرستان رزن.

این روستا ی  دل انگیز از دیر باز ماوای  نیکان بوده است .هنوز هم عطر باغ های آباد معرفتش آدمی را به میهمانی دعوت می نمایند. 

 

 

 

 ابومنصور قومسانی یکی از فقها و محدثین و علمای برجسته در سال 422ه ق  در فارسجین وفات یافته ودر روستای فارسجین  آرمیده است. یعنی حدود هزار سال قبل فارسجین دارای چنان اهمیت و یا ویزه گی بوده است  که عالم بزرگ  و مشهوری چون ابو منصور قومسانی  انجا را برای اقامت و یا احیانا برای تدریس انتخاب می نماید.این مهم نشان می دهد که فارسجین از دیر باز محل علم و معرفت بوده است.

 

برای همین بی حکمت نیست که پس از قرنها  عالم و عارفی شوریده بنام شیخ مقیم زنجانی  از نجف به آنجا آمده و سالها به تربیت شاگردان نیک می پردازد و حضور او تاثیر بسیار مثبتی در ایجاد فضای معنوی در فارسجین و در منطقه درجزین و رزن می گذارد  هنوز هم ا ندیشه و معنویت او و شاگرانش را می توانیم در منطقه حس نماییم.  البته لازم  است گفته شود که    منطقه درجزین و یا درگزین که بخشی از آن اکنون  به عنوان منطقه رزن نام گرفته است   ،  از دیر باز محل تلاقی تمدنها و فرهنگ های مختلف بوده است .مثلا یکی از شاخه راه مهم علمی و فرهنگی و تجاری راه ابریشم از منطقه درگزین می گذشته است. 

این منطقه از طریق راه ابریشم با تمدن بین النهرین و چین و هندوستان و یونان در ارتباط بوده است.این ارتباط مسلما در شکل گیری فرهنگ و تمدن این منطقه تاثیر به سزایی داشته است. البته در یک اثری آورده شده است که در قدیم ولایت همدان در درگزین بوده است.

 این منطقه همانگونه که  به عرض رسید ، قبل از اسلام هم  اهمیت ویژه داشته است.  به گونه ای که استاد بزرگوار و مورخ شهیر جناب آقای دکتر پرویز اذکایی در کتاب از درگزین تا  کاشان می فرمایند ، روستاهایی در منطقه رزن و یا درجزین باستان وجود دارند که نامشان گویای آن است که از طرف شاهزاده گان اشکانی ساخته شده اند .مانند والاشجرد (بلاش گرد)  ،بوزنجرد (بیژن گرد ) ،میلاجرد (مهرداد گرد) .همچین آثار که از مناطق مختلف منطقه رزن و درجزین بدست آمده گویای وجود تمدن های درخشان در   جای جای  این منطقه می باشند. متاسفانه در منطقه رزن کاوش های علمی باستانشناسی صورت نگرفته است.بسیاری از تپه های باستانی که شاید برخی از انها می توانست به یافتن بخش های گم شده تاریخ ماد ها و هخامنشی ها و حتی تمدن های ناشناخته منزقه و ایران کمک نمایند ، بوسیله حفاریهای غیر مجاز ویران شده و یا از بین رفته است.امیداست که جوانان دختر و پسر و عاشقان و عالمان منطقه رزن بتوانند در این زمینه ها فعالیت نمایند.

بگذریم.،

اولیا چلبی در حدود 360 پیش شهر در گزین  یا درجزین را اینگونه توصیف نموده است .

در زمان سلطان طهماسب محل سلطانی بوده است .

ولی در زمان شاه طهماسب ،وقتی که شاه طهماسب ناچار می شود بغداد را به سلطان مراد عثمانی تسلیم نماید و حکومت درگزین را به برادرش که ناچار شده بود حکومت بغداد را به عثمانی ها بسپارد ،داد.

اولیا چلبی می نوید که بنا به قول کلانتر درجزین ،شهر درجزین 7000 خانه دارد (اگر هر خانه را 5 نفر حساب کنیم  می توانیم بگوییم که شهر درگزین حدود 35000 نفر جمعیت داشته است) .او می گوید ، شهر درجزین دارای هفت مسجد و پنج مدرسه  می باشد که می توان گفت مدرسه در ان زمان  حکم  دانشگاه  را داشته اند.چرا که همه علوم در مدارس تدریس می شده است.ازجمله نجوم ،طب هندسه و ریاضیات و علم منطق و علوم دینی و الحان یا موسیقی و کیمیاو..

اولیا چلبی اضافه می کند که شهر درجزین دارای 600 دکان و 7000 باغ  است و قهوه خانه های تمیزی دارد وبازارچه هایش با سنگ قهوه ای سنگ فرش شده است و مردم آنجا اهل نجوم و ریاضیات می باشند و فقیری در آنجا یافت نمی شود.

آیا  وسعت شهر درجزین همانگونه که قدیمی ها می گفتند از کوه وسمق ویا چانوگرین تا خمیگان بوده است؟

من به خاطر دارم بزرگان در قروه می فرمودند که شهر درگزین چنان بزرگ و وسیع  بوده است که بز می توانسته است از روی بامها تا مرکز درگزین بیاید.

 اینجانب بار ها از کوه چانوگرین با وسمق را تا درگزین مورد بررسی قرار داده ام.تپه های بسیاری در این منطقه وجود داشت که متاسفانه بسیاری از آنها را با خاکشان را برای ساختمان و غیره برده اند و یا با بلدوزر آنها را  هموار نموده اند.

به نظر اینجانب گفته معمرین در باره وسعت شهر درجزین می تواند صحت داشته باشد.

بنا به آنچه که گفته شد ، به احتمال زیاد روستای فاسجین در قدیم یکی از محله های شهر درجزین بوده است و یکی از دانشگاه های   مهم درجزین در این محل واقع شده بوده است.

در سال حدود یک سال پیش از طریق سایت رزن جوان که دوست عزیزمان  جناب آقای محمود اکبری کیا وسمقی زحمت کشیده و ان را ایجاد نموده اند ،با استاد علم و معرفت و بنیان گذار دانشگاه پیام نور رزن  با جناب اقای دکتر عیسی نورمحمدی آشنا شدم و از کلام او از راه دور نور معرفت دریافتم.

از کودکی روحم و اندیشه ام در پی یافتن راز و رمز گذشته گان منطقه رزن و درجزین بوده است.هنوز هم اغلب شب ها و روز ها اندیشه ام و روحم به خدمت بزرگان منطقه پرواز می کند.اغلب  در ذهنم به تجسم بافت طبیعی و فرهنگی و اجتماعی گذشته می پردازم.

در کلام  آخر

بدینوسیله این شعر ترکی را به ایشان  و روح علما و عرفای روستای  باصفای فارسجین و به مردم نیک فارسجین و به جوانان دختر و پسر و به بچه های فارسجین تقدیم می دارم.

نام شعر هست بیایید برویم به فارسجین

در ضمن آنرا دکلمه کرده ام و در یوتوب قرار داده ام.پسرم شهریار محمدی زحمت کشیده اند و کار ضبط و تدوین و انتخاب موسیقی آنرا به عهده گرفته اند.دوستان می توانند در یوتوب شعر فارسجین را بشنود  و تماشا کنند.امید است فرزندان  دختر و پسر فارسجین و منطقه رزن ودرگزین با  الهام از علمایی چون دکتر عیسی نور محمدی    همیشه دلشاد باشند و خلاق باشند و به کسب علم و هنر و صنعت  و معرفت بپردازند.

گلین گئدک فارسونا

عاشق چاتسو آرزوسونا

فارسونا گلین گئدک

گونلوموزو شاد ادَک

فارسون یولو گل اولار

گل اوسته بلبل اوینار

گل لرین عطری قوخار

جیرانلار بالا دوقار

اوخور نغمه بلبلار

هالای گئدر سونبول لار

فارسون یولو گل اولار

گونول لر عشق له دولار

اورک لر عشق له دولسون

بیزیم قیزلر شاد اولسون

فارسون قیزی گوزلدی

یاقچو یِمَک دوزلدی

گلین سوفرا باشونا

ماشالله بو آشونا

قیزین آشو دادلودو

فارسون قیزی آدلودو

فارسونلو چورک ورَر

فارسونلو حالال ییر

بویورون سفرا آچوخدو

پنیر چورک قاتوخدو

بویورون یاقچو دوستلار

فارسوندا دوز چورک وار

گلین دوز چورک ییَک

گل دانوشاق گل دِیَک

بویورون دوستلار گلین

بوباغدان اوزوم درین

بوباغدا برکت وار

فارسوندا حرکت وار

فارسونلولار درس اوخور

فارسونلو قیز شعر توخور

شعری عاشقلر چالار

غصه نی جاندان آلار

فارسونلو قیز اویناسو

معرفتدن دویماسو

تانروفارسونا باخسو

قلمردن علم اخسو

فارسون عالیم ییریدی

مقیم حله دیریدی

مقیمه قولاق آسون

اورک قاپوسون آچون

اورک لر عشق له دولسون

بورا گلن شاد اولسون

فارسوندا وار دو بیر نور 

فارسوندا یاتوب منصور

بویوک عالم دی منصور

فارسونلو اونا مسرور

مین ایلدی بوردا یاتوب

جانلارو جانا قاتوب

فارسوندا وار مدرسه

علم اورگه در هر کسه

مین ایل فارسوندا علم وار

تانرودو فارسونا یار

تانرو سیزه باخورو

علم قاپوسون آچورو

علم باغوندا دولانون

حقیقت دن یول آلون

مدرسه یه گلین سیز

اوخویون اوغلان و قیز

مدرسه دانشگاهوموش

عالم پادشاهوموش

قیزلر جهلی ییخر میش

قیز اولدوزا چیخر میش

فارسونلو قیز بیلندی

تانرودان علم دیلن دی

تندیری هاوالایون

اُو لری لاوالایون

ایککی مسافر گلیری

آنا بوغدا الیری

کوچه لری سولایون

کندی گوله بولایون

مسافرلر خوش گلدی

فارسون گنه دیرچلدی

فارسوندا اولدوز چیخدی

قارانلوقلارو ییخدی

ایشیق توتدو هر یری

مقیمین روحو دیری

ایشیق اولدو اورک لر

دادلو اولدو چورک لر

ایشیق دوشدو فارسونا

قیزلر چاتدو آرزوسونا

فارسونا عیسی گلدی

هرکسه اولدوز دردی

علیمن اولدوزو باتماز

فارسونلو جهلده یاتماز

گلدی محمددن نور

فارسونلو اولدو مسرور

گلین فارسونا گئدک

فارسوندا غوغا اِدَک

اِشیدَک جان نغمه سین

جانلارا غم گلمه سین

فارسون یولو آچوخدو

عاشق اوغلان آیوخدو

حق یولون تانرو آچدو

قیزیولا بایراق ساچدو

فارسونا عیسی گلدی

جانلارا امید سردی

نور محمدی ایله

ایشیق سالدو ایزلره

یول گورستدی بیزلره

اوغلانلاراقیزلره

قوت گلدی دیزلره

گلین گئدک فارسونا

عاشق چاتسو آرزوسونا

 

 

 

لینک
۱۳٩۳/٩/٢۸ - parviz mohammadi